COVID–19 ႏွင့္ အက်ဥ္းေထာင္ျပႆနာ

ဆောင်းပါး

COVID- 19 Virus ေရာဂါပိုးသည္ ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အတြင္းသို႔ ခ်ဥ္းနင္းဝင္ေရာက္လာခဲ့ေလၿပီျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းကူးစက္ေရာဂါသည္ ကူးစက္ခံရသူတိုင္း၊ ျဖစ္ပြားသူတိုင္း မေသဆုံးႏိုင္ျခင္း၊ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္ႏိုင္ျခင္း၊ ယင္းကူးစက္ေရာဂါပိုးႏွင့္ သို႔မဟုတ္ ေရာဂါပိုးရွိသူႏွင့္တိုက္႐ိုက္မထိေတြ႕လွ်င္ အလြယ္တကူ မကူးစက္ႏိုင္ျခင္း၊ ေလထုထဲတြင္ ပ်ံဝဲျဖန႔္ၾကက္ကူးစက္ႏိုင္ေသာ ကပ္ေရာဂါမဟုတ္ျခင္း၊ ေရာဂါပိုးရွိသူ သို႔မဟုတ္ ေရာဂါပိုးရွိရာနယ္ေျမကို ထိန္းခ်ဳပ္ ကန႔္သတ္ထားႏိုင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ တေန႔ေန႔တခ်ိန္ခ်ိန္မွာေတာ့ လူသားမ်ားကသာ ယခင္တုန္းက ကူးစက္ေရာဂါမ်ားကဲ့သို႔ပင္ အႏိုင္ယူႏိုင္မည္မွာ ေျမႀကီးလက္ခတ္မလြဲဧကန္ ျဖစ္ပါသည္။

မည္သည့္ကူးစက္ေရာဂါပင္ျဖစ္ပါေစ ထိန္းခ်ဳပ္ကန႔္သတ္ကုသႏိုင္ေရး၊ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏိုင္ေရး၊ ေရွာင္ရွားႏိုင္ေရးတို႔မွာ အဓိကျဖစ္ေလရာ ယခုလည္း COVID- 19 ကိုႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္း၊ COVID- 19 ျဖစ္ပြားသည့္လူနာကို ထိန္းခ်ဳပ္ကန႔္သတ္ ေစာင့္ၾကည့္ကုသေပးျခင္းႏွင့္ COVID- 19 ေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္ နယ္ေျမေဒသ၊ အရာဝတၳဳပစၥည္း၊ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ လူစုလူေဝးမ်ားကို ေရွာင္ရွားေနထိုင္ျခင္း နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ယင္း COVID- 19 ကူးစက္ေရာဂါကို တန္ျပန္အႏိုင္ယူႏိုင္မည္ျဖစ္ေလသည္။

ယင္းသို႔ေသာ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားသည္ လူစုလူေဝးျဖစ္ျခင္း၊ ေဆး႐ုံေဆးခန္းႏွင့္ အက်ဥ္းေထာင္ အခ်ဳပ္ခန္းမ်ားသို႔ ေရာက္ရွိပါက အဆိုးဆုံးအေနအထားျဖစ္ၿပီျဖစ္သည္။ ေဆး႐ုံေဆးခန္းသည္ ယင္းေရာဂါလူနာ မ်ား ေရာက္လာခဲ့လွ်င္၊ သီးျခားခြဲထားႏိုင္လွ်င္၊ ေစာင့္ၾကည့္ ကုသႏိုင္လွ်င္၊ ေဆးဝါးႏွင့္ဆရာဝန္မ်ားလုံေလာက္လွ်င္ ထိန္းခ်ဳပ္ကုသႏိုင္ေပေသးသည္။ လူစုလူေဝးကလည္း ေရာဂါပိုးမ်ားစြာကို တခ်ိန္တည္း တၿပိဳင္တည္း ရပ္ကြက္မ်ားစြာ၊ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားစြာသို႔ ျပန္ၾကမည့္ ေရာဂါပိုး သယ္ေဆာင္မည့္သူ ကယ္ရီယာမ်ားထဲေနရာအႏွံ႔ ျပန႔္က်ဲကူးစက္ျပန႔္ပြားေစႏိုင္သည္ျဖစ္ရာမ်ားစြာ ဂ႐ုျပဳၿပီး လူစုလူေဝးမ်ားကို ေရွာင္ရွားသင့္ၾကေပသည္။ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေတာ္တာဝန္ရွိသူမ်ားကလည္း အခ်ိန္မလပ္ေန႔ေရာညပါ ေစာင့္ၾကည့္ၾကပ္မတ္ထိန္းေက်ာင္းေပးေနသင့္ေပသည္။ ယင္းနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ေျဖရွင္းလွ်င္ လူစုလူေဝးျပႆနာ သည္လည္း ေအာင္ျမင္ႏိုင္စရာအေၾကာင္းအရာမ်ားစြာ ရွိေနေလသည္။

အဆိုးဆုံးျပႆနာမွာကား အက်ဥ္းေထာင္မ်ားသာျဖစ္သည္။ ျပင္ပရွိ ျပည္သူလူထုမ်ားသည္ ကူးစက္ေရာဂါပိုးရွိသူကို ေရွာင္ရွားႏိုင္သည္။ ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ပြားခဲ့ဖူးေသာ၊ ျဖစ္ပြားေနေသာ၊ ျဖစ္ပြားလာႏိုင္ ေျခရွိေသာ ေနရာေဒသမ်ား၊ ၿမိဳ႕နယ္မ်ား၊ တိုင္းနယ္ျပည္နယ္မ်ား အခ်ဳပ္ဆိုရလွ်င္ ေငြေၾကးခ်မ္းသာႂကြယ္ဝပါက ႏိုင္ငံျခားအထိပင္ ကိုယ္ပိုင္ကြၽန္းမ်ားအထိပင္ ကိုယ္ပိုင္ေလယာဥ္မ်ား၊ စင္းလုံးငွားေလယာဥ္ျဖင့္ ေရွာင္ရွားႏိုင္ေပသည္။ သို႔ေသာ္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားအတြင္းရွိ အက်ဥ္းသားအခ်ဳပ္သားမ်ားမွာ ေရွာင္ရွားႏိုင္ခြင့္မရွိေပ။ ျပည္ေထာင္စုသမၼတ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္တြင္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားမွာ အက်ဥ္းသားေရာ အခ်ဳပ္သားမ်ားပါ စုၿပဳံေနထိုင္ၾကရၿပီး၊ တဦးႏွင့္တဦးပူးထပ္က်ပ္ညပ္ကာ ၾကက္ပ်ံမက် လူေလွ်ာက္လမ္းမ်ားအထိ ေဘးတေစာင္းအိပ္စက္ေနၾကရသည့္ အေျခအေနမ်ိဳးျဖစ္ရာ လူစုလူေဝးမျပဳလုပ္ရ ဆိုေသာ ျပႆနာကို ေကာင္းစြာအေကာင္အထည္ေဖာ္လ်က္ရွိၿပီး လုံးဝဖီလာဆန႔္က်င္လ်က္ ရွိေနေပေတာ့သည္။

ယင္းသို႔ေသာ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားသည္ ကူးစက္ေရာဂါ မေရာက္ရွိေသးလွ်င္ ဘာမွမျဖစ္ေသာ္လည္း၊ မေတာ္တဆေရာဂါပိုးရွိသူ တဦးတေယာက္ ေရာက္ရွိခဲ့လွ်င္ပင္ အလြန္တရာမ်ားျပား ႀကီးမားလြန္းလွစြာေသာ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ျဖစ္ပြားေစလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။

အက်ဥ္းေထာင္မ်ားထဲရွိ အက်ဥ္းသား၊ အခ်ဳပ္သားမ်ားတြင္ ကူးစက္ျမန္ေရာဂါပိုးမ်ား မရွိၾကေသးပါေသာ္လည္း ေန႔စဥ္ဖမ္းဆီးပို႔ေဆာင္ေနၾကေသာ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားစြာတို႔မွ အက်ဥ္းသားအသစ္မ်ား၊ အခ်ဳပ္သားသစ္မ်ားထဲမွ တဦးတေလပါလာႏိုင္ျခင္း၊ တရား႐ုံးမ်ားသို႔ ေန႔စဥ္ထြက္ကာ တရားရင္ဆိုင္ေနၾကေသာ တရားခံမ်ားသည္ ၎တို႔၏ မိသားစုမ်ားထံမွ သို႔မဟုတ္ အခ်ဳပ္သားသစ္မ်ားထံမွ သို႔မဟုတ္ ရဲဝန္ တရားေရးဝန္ထမ္းမ်ားထံမွ သို႔မဟုတ္ အက်ဥ္းေထာင္သို႔ ျပန္အလာတြင္ေတြ႕ႀကဳံရေသာ ေထာင္အဝင္ဝရွိ လူအမွတ္စဥ္ေရတြက္ေသာ အက်ဥ္းဦးစီးဝန္ထမ္းမ်ားထံမွ သို႔မဟုတ္ ရွာေဖြေရးျပဳလုပ္ရ ေသာအခါ ရွာေဖြေရးျပဳလုပ္ေသာ တာဝန္က် အက်ဥ္းဦးစီးဝန္ထမ္း မ်ားထဲမွ အလြယ္တကူကူးစက္ႏိုင္ေသာ အေျခအေနမ်ားရွိေနေလသည္။ ထိုေသာ ရဲဝန္ထမ္းမ်ား၊ အက်ဥ္းဦးစီးဝန္ထမ္းမ်ားသည္ အက်ဥ္းသားအခ်ဳပ္သားမ်ားအားလုံးကို တဦးမက်န္ တေယာက္တေလမွ မလြတ္ေအာင္လက္ထိတ္ခတ္ရသည္။ တရား႐ုံးထုတ္လွ်င္ တရားခံအား ကိုင္တြယ္ေခၚ ေဆာင္ရသည္။ လက္ထိတ္ျဖဳတ္ေပးရသည္။ မိသားစုဝင္မ်ားထံက အစားအေသာက္ႏွင့္ အရာဝတၳဳပစၥည္းမ်ားကို ကိုင္တြယ္ပို႔ေဆာင္ေပးေနရသည္ျဖစ္ၿပီး အက်ဥ္းဦးစီးဌာနဝန္ထမ္းမ်ားက အက်ဥ္းသားအခ်ဳပ္သားအသစ္ အေဟာင္းအားလုံးကို တဦးမက်န္ ေရတြက္ကိုင္တြယ္ရသည္။ ကိုင္တြယ္ၿပီး လွန္ေလွာရွာေဖြေရးလုပ္ရသည္ျဖစ္ရာ ယင္းအက်ဥ္းသားအခ်ဳပ္သားတဦးတြင္သာ COVID- 19 ကူးစက္ျမန္ အသက္ရႉလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါပိုးရွိခဲ့ပါက ထိုတဦးထံမွ ေရာဂါပိုးမ်ားကို အက်ဥ္းသား အခ်ဳပ္သားေထာင္ဂဏန္းအား တရက္တည္းႏွင့္ပင္ ျဖန႔္ခ်ိေပးသူမ်ား ျပန႔္ပြားေစသူမ်ားအျဖစ္သို႔ အလိုအေလ်ာက္ ျဖစ္သြားမည္သာျဖစ္ေလသည္။ ထိုအက်ဥ္းသားအခ်ဳပ္သားမ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာ အိပ္ေဆာင္အသီးသီးသို႔ ျပန္ေရာက္သြားၾကလွ်င္ေတာ့ ေထာင္တြင္႐ုံးမထြက္ဘဲ က်န္ေနရစ္ခဲ့ၾကေသာ အက်ဥ္းသားအခ်ဳပ္သားမ်ားစြာတို႔ႏွင့္ ေရာေႏွာသြားၿပီး ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရသူ ငါးေထာင္ႏွင့္ တေသာင္း ျဖစ္သြားေပလိ္မ့္မည္ျဖစ္သည္။

ေနာက္တခုမွာကား အက်ဥ္းသားအခ်ဳပ္သားမ်ား၏ မိသားစုဝင္ မ်ားျဖစ္သည္။ အက်ဥ္းသားအခ်ဳပ္သားမ်ားႏွင့္ ေထာင္ဝင္စာဧည့္ေတြ႕ လာၾကေသာ မိသားစုမ်ားတြင္ ေရာဂါပိုးပါရွိလာပါက ေထာင္ဝင္စာခန္းႏွင့္ ေထာင္တံခါးမ်ား ေထာင္ဧည့္သည္ နားေနေဆာင္မ်ားတြင္ ကပ္ၿငိသြားႏိုင္ၿပီးေထာင္ဝင္စာလာ ေတြ႕သူမ်ားအခ်င္းခ်င္း သို႔မဟုတ္ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနဝန္ထမ္းမ်ား သို႔မဟုတ္ အက်ဥ္းသားအခ်ဳပ္သားမ်ား ထဲသို႔ကူးစက္ကာ အထက္ပါအတိုင္းသာ ျပန႔္ပြားသြားမည္သာ ျဖစ္ေလသည္။

ထို႔အျပင္ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနဝန္ထမ္းမ်ားကလည္း ကူးစက္ေရာဂါျပန႔္ေစသူမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္ေပသည္။ ယင္းအက်ဥ္းဦးစီးဌာနဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ မိသားစုမ်ားသည္ ျပင္ပရွိေစ်းမ်ား၊ စင္တာမ်ား၊ ေဆး႐ုံမ်ား၊ လမ္းမ်ားသို႔ ေန႔စဥ္သြားလာလ်က္ရွိၿပီး ေထာင္တြင္းရွိ ေနအိမ္မ်ား၊ လိုင္းခန္းမ်ားသို႔ျပန္လာကာ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ အတူတကြေနထိုင္ၾကလ်က္ရွိရာ မိသားစုဝင္မ်ားမွတဆင့္ အက်ဥ္း ဦးစီးဌာနဝန္ထမ္းမ်ားသို႔ကူးစက္ၿပီး ထိုဝန္ထမ္းမ်ားက ေထာင္အတြင္းသို႔ဝင္ၿပီး တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေသာအခါ အက်ဥ္းသားအခ်ဳပ္သားမ်ား အားလုံးသို႔ ကူးစက္ရန္ အလြန္လြယ္ကူေနေပသည္။

စိုးရိမ္စရာအခ်က္မ်ားမွာကား အက်ဥ္းေထာင္မ်ားအတြင္းသို႔ ေန႔စဥ္အက်ဥ္းသားသစ္မ်ား၊ အခ်ဳပ္သားသစ္မ်ား ဝင္ေရာက္လ်က္ရွိေနၿပီး ၎က်သစ္ခ်ဳပ္သစ္မ်ားသည္ က်ေဟာင္းခ်ဳပ္ေဟာင္းမ်ားစြာတို႔ႏွင့္ ပုံစံခန္း အိပ္ေဆာင္မ်ားတြင္ အတူတကြ ေရာေႏွာေနထိုင္ၾကရသည္ျဖစ္ရာ ငါးခုံးမတေကာင္ေရာက္လွ်င္ တေလွလုံးပုပ္မည္သာျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ အက်ဥ္းသားအခ်ဳပ္သားမ်ား၏ မိသားစုမ်ားႏွင့္ေန႔စဥ္ (တနဂၤေႏြေန႔မွ လြဲ၍) ေထာင္ဝင္စာဧည့္ေတြ႕မႈ ရွိေနသည္။ ဝန္ထမ္းမိသားစုမ်ားက ေန႔စဥ္ေထာင္အသိုင္းအဝိုင္းႏွင့္ အဆက္အသြယ္ရွိေနသည္။ ရဲဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ အက်ဥ္းဦးစီးဌာန ဝန္ထမ္းမ်ားလည္း ေန႔စဥ္ေထာင္သို႔ အဝင္အထြက္ရွိေနၾကသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ COVID- 19 ကူးစက္ျမန္ အသက္ရႉလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါပိုးသာ အက်ဥ္းေထာင္မ်ား အတြင္းသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ပါက အက်ဥ္းေထာင္မ်ားသည္ COVID- 19 ကူးစက္ေရာဂါပိုးျဖန႔္ ေဝရာ စင္တာမ်ားျဖစ္လာမည္မွာ မလြဲဧကန္ပင္ျဖစ္သည္။ ယင္းအက်ဥ္းေထာင္မ်ားမွေန၍ အက်ဥ္းဦးစီးဝန္ထမ္းမ်ား၊ ရဲဝန္ထမ္းမ်ား၊ ေထာင္ဝင္စာဧည့္ေတြ႕လာေရာက္ၾကေသာ အက်ဥ္းသားအခ်ဳပ္သားမ်ားစြာတို႔၏ မိသား စုဝင္မ်ား၊ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ရဲဝန္ထမ္းမ်ား အိမ္ျပန္သြားခဲ့လွ်င္ ၎တို႔၏မိသားစုဝင္မ်ား၊ ¤င္းတို႔ႏွင့္နီးကပ္စြာ ဆက္ဆံလုပ္ကိုင္ေနရေသာ တရား႐ုံးဝန္ထမ္းမ်ား၊ တရား႐ုံးအခ်ဳပ္ခန္းမွ ျပန္လြတ္မည့္ အခ်ဳပ္သားမ်ား၊ ရဲစခန္းအခ်ဳပ္ခန္းအတြင္းမွ အခ်ဳပ္သားမ်ား၊ ၎တို႔၏မိသားစုမ်ား စသည္ျဖင့္စသည္ျဖင့္ မ်ားစြာစိုးရိမ္ပူပန္စရာရွိေနပါသည္။

ထိုသို႔ေျဖရွင္းရန္ ႏွစ္နည္းသာရွိမည္ျဖစ္ၿပီး ေထာင္ဝင္စာဧည့္ ေတြ႕ပိတ္ျခင္း၊ တရား႐ုံးထုတ္ပိတ္ျခင္း၊ အက်ဥ္းသားသစ္အခ်ဳပ္သားသစ္မ်ားကို အိပ္ေဆာင္သီးသန႔္ခြဲျခားထားျခင္း၊ အက်ဥ္းဦးစီးဝန္ထမ္းမ်ားကို ေထာင္တြင္းသို႔မဝင္ခင္ စစ္ေဆးျခင္း၊ အက်ဥ္းဦးစီးဝန္ထမ္း မိသားစုမ်ားကိုလည္း ေထာင္ျပင္ပသို႔ သြားလာလည္ပတ္ ေစ်းဝယ္မႈမ်ား ကန႔္သတ္ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းတို႔ကို လုပ္မလား၊ အက်ဥ္းသားအခ်ဳပ္သားမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်မလားဆိုတာ ေ႐ြးခ်ယ္စရာျဖစ္လာပါေၾကာင္း အသိေပးေဆြးေႏြးတင္ျပအပ္ပါသည္။

ဇန္

(Unicode)

COVID–19 နှင့် အကျဉ်းထောင်ပြဿနာ

COVID- 19 Virus ရောဂါပိုးသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်းသို့ ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်လာခဲ့လေပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် ယင်းကူးစက်ရောဂါသည် ကူးစက်ခံရသူတိုင်း၊ ဖြစ်ပွားသူတိုင်း မသေဆုံးနိုင်ခြင်း၊ ပြန်လည်ကောင်းမွန်နိုင်ခြင်း၊ ယင်းကူးစက်ရောဂါပိုးနှင့် သို့မဟုတ် ရောဂါပိုးရှိသူနှင့်တိုက်ရိုက်မထိတွေ့လျှင် အလွယ်တကူ မကူးစက်နိုင်ခြင်း၊ လေထုထဲတွင် ပျံဝဲဖြန့်ကြက်ကူးစက်နိုင်သော ကပ်ရောဂါမဟုတ်ခြင်း၊ ရောဂါပိုးရှိသူ သို့မဟုတ် ရောဂါပိုးရှိရာနယ်မြေကို ထိန်းချုပ် ကန့်သတ်ထားနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် တနေ့နေ့တချိန်ချိန်မှာတော့ လူသားများကသာ ယခင်တုန်းက ကူးစက်ရောဂါများကဲ့သို့ပင် အနိုင်ယူနိုင်မည်မှာ မြေကြီးလက်ခတ်မလွဲဧကန် ဖြစ်ပါသည်။

မည်သည့်ကူးစက်ရောဂါပင်ဖြစ်ပါစေ ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်ကုသနိုင်ရေး၊ ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ရေး၊ ရှောင်ရှားနိုင်ရေးတို့မှာ အဓိကဖြစ်လေရာ ယခုလည်း COVID- 19 ကိုကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်း၊ COVID- 19 ဖြစ်ပွားသည့်လူနာကို ထိန်းချုပ်ကန့်သတ် စောင့်ကြည့်ကုသပေးခြင်းနှင့် COVID- 19 ရောဂါဖြစ်ပွားသည့် နယ်မြေဒေသ၊ အရာဝတ္ထုပစ္စည်း၊ လူပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် လူစုလူဝေးများကို ရှောင်ရှားနေထိုင်ခြင်း နည်းလမ်းများဖြင့် ယင်း COVID- 19 ကူးစက်ရောဂါကို တန်ပြန်အနိုင်ယူနိုင်မည်ဖြစ်လေသည်။

ယင်းသို့သော ကူးစက်ရောဂါများသည် လူစုလူဝေးဖြစ်ခြင်း၊ ဆေးရုံဆေးခန်းနှင့် အကျဉ်းထောင် အချုပ်ခန်းများသို့ ရောက်ရှိပါက အဆိုးဆုံးအနေအထားဖြစ်ပြီဖြစ်သည်။ ဆေးရုံဆေးခန်းသည် ယင်းရောဂါလူနာ များ ရောက်လာခဲ့လျှင်၊ သီးခြားခွဲထားနိုင်လျှင်၊ စောင့်ကြည့် ကုသနိုင်လျှင်၊ ဆေးဝါးနှင့်ဆရာဝန်များလုံလောက်လျှင် ထိန်းချုပ်ကုသနိုင်ပေသေးသည်။ လူစုလူဝေးကလည်း ရောဂါပိုးများစွာကို တချိန်တည်း တပြိုင်တည်း ရပ်ကွက်များစွာ၊ မြို့နယ်များစွာသို့ ပြန်ကြမည့် ရောဂါပိုး သယ်ဆောင်မည့်သူ ကယ်ရီယာများထဲနေရာအနှံ့ ပြန့်ကျဲကူးစက်ပြန့်ပွားစေနိုင်သည်ဖြစ်ရာများစွာ ဂရုပြုပြီး လူစုလူဝေးများကို ရှောင်ရှားသင့်ကြပေသည်။ သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်တာဝန်ရှိသူများကလည်း အချိန်မလပ်နေ့ရောညပါ စောင့်ကြည့်ကြပ်မတ်ထိန်းကျောင်းပေးနေသင့်ပေသည်။ ယင်းနည်းလမ်းများဖြင့် ဖြေရှင်းလျှင် လူစုလူဝေးပြဿနာ သည်လည်း အောင်မြင်နိုင်စရာအကြောင်းအရာများစွာ ရှိနေလေသည်။

အဆိုးဆုံးပြဿနာမှာကား အကျဉ်းထောင်များသာဖြစ်သည်။ ပြင်ပရှိ ပြည်သူလူထုများသည် ကူးစက်ရောဂါပိုးရှိသူကို ရှောင်ရှားနိုင်သည်။ ကူးစက်ရောဂါဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးသော၊ ဖြစ်ပွားနေသော၊ ဖြစ်ပွားလာနိုင် ခြေရှိသော နေရာဒေသများ၊ မြို့နယ်များ၊ တိုင်းနယ်ပြည်နယ်များ အချုပ်ဆိုရလျှင် ငွေကြေးချမ်းသာကြွယ်ဝပါက နိုင်ငံခြားအထိပင် ကိုယ်ပိုင်ကျွန်းများအထိပင် ကိုယ်ပိုင်လေယာဉ်များ၊ စင်းလုံးငှားလေယာဉ်ဖြင့် ရှောင်ရှားနိုင်ပေသည်။ သို့သော် အကျဉ်းထောင်များအတွင်းရှိ အကျဉ်းသားအချုပ်သားများမှာ ရှောင်ရှားနိုင်ခွင့်မရှိပေ။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် အကျဉ်းထောင်များမှာ အကျဉ်းသားရော အချုပ်သားများပါ စုပြုံနေထိုင်ကြရပြီး၊ တဦးနှင့်တဦးပူးထပ်ကျပ်ညပ်ကာ ကြက်ပျံမကျ လူလျှောက်လမ်းများအထိ ဘေးတစောင်းအိပ်စက်နေကြရသည့် အခြေအနေမျိုးဖြစ်ရာ လူစုလူဝေးမပြုလုပ်ရ ဆိုသော ပြဿနာကို ကောင်းစွာအကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိပြီး လုံးဝဖီလာဆန့်ကျင်လျက် ရှိနေပေတော့သည်။

ယင်းသို့သော အကျဉ်းထောင်များသည် ကူးစက်ရောဂါ မရောက်ရှိသေးလျှင် ဘာမှမဖြစ်သော်လည်း၊ မတော်တဆရောဂါပိုးရှိသူ တဦးတယောက် ရောက်ရှိခဲ့လျှင်ပင် အလွန်တရာများပြား ကြီးမားလွန်းလှစွာသော ဆိုးကျိုးများကို ဖြစ်ပွားစေလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။

အကျဉ်းထောင်များထဲရှိ အကျဉ်းသား၊ အချုပ်သားများတွင် ကူးစက်မြန်ရောဂါပိုးများ မရှိကြသေးပါသော်လည်း နေ့စဉ်ဖမ်းဆီးပို့ဆောင်နေကြသော မြို့နယ်များစွာတို့မှ အကျဉ်းသားအသစ်များ၊ အချုပ်သားသစ်များထဲမှ တဦးတလေပါလာနိုင်ခြင်း၊ တရားရုံးများသို့ နေ့စဉ်ထွက်ကာ တရားရင်ဆိုင်နေကြသော တရားခံများသည် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများထံမှ သို့မဟုတ် အချုပ်သားသစ်များထံမှ သို့မဟုတ် ရဲဝန် တရားရေးဝန်ထမ်းများထံမှ သို့မဟုတ် အကျဉ်းထောင်သို့ ပြန်အလာတွင်တွေ့ကြုံရသော ထောင်အဝင်ဝရှိ လူအမှတ်စဉ်ရေတွက်သော အကျဉ်းဦးစီးဝန်ထမ်းများထံမှ သို့မဟုတ် ရှာဖွေရေးပြုလုပ်ရ သောအခါ ရှာဖွေရေးပြုလုပ်သော တာဝန်ကျ အကျဉ်းဦးစီးဝန်ထမ်း များထဲမှ အလွယ်တကူကူးစက်နိုင်သော အခြေအနေများရှိနေလေသည်။ ထိုသော ရဲဝန်ထမ်းများ၊ အကျဉ်းဦးစီးဝန်ထမ်းများသည် အကျဉ်းသားအချုပ်သားများအားလုံးကို တဦးမကျန် တယောက်တလေမှ မလွတ်အောင်လက်ထိတ်ခတ်ရသည်။ တရားရုံးထုတ်လျှင် တရားခံအား ကိုင်တွယ်ခေါ် ဆောင်ရသည်။ လက်ထိတ်ဖြုတ်ပေးရသည်။ မိသားစုဝင်များထံက အစားအသောက်နှင့် အရာဝတ္ထုပစ္စည်းများကို ကိုင်တွယ်ပို့ဆောင်ပေးနေရသည်ဖြစ်ပြီး အကျဉ်းဦးစီးဌာနဝန်ထမ်းများက အကျဉ်းသားအချုပ်သားအသစ် အဟောင်းအားလုံးကို တဦးမကျန် ရေတွက်ကိုင်တွယ်ရသည်။ ကိုင်တွယ်ပြီး လှန်လှောရှာဖွေရေးလုပ်ရသည်ဖြစ်ရာ ယင်းအကျဉ်းသားအချုပ်သားတဦးတွင်သာ COVID- 19 ကူးစက်မြန် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါပိုးရှိခဲ့ပါက ထိုတဦးထံမှ ရောဂါပိုးများကို အကျဉ်းသား အချုပ်သားထောင်ဂဏန်းအား တရက်တည်းနှင့်ပင် ဖြန့်ချိပေးသူများ ပြန့်ပွားစေသူများအဖြစ်သို့ အလိုအလျောက် ဖြစ်သွားမည်သာဖြစ်လေသည်။ ထိုအကျဉ်းသားအချုပ်သားများသည် သက်ဆိုင်ရာ အိပ်ဆောင်အသီးသီးသို့ ပြန်ရောက်သွားကြလျှင်တော့ ထောင်တွင်ရုံးမထွက်ဘဲ ကျန်နေရစ်ခဲ့ကြသော အကျဉ်းသားအချုပ်သားများစွာတို့နှင့် ရောနှောသွားပြီး နေ့ချင်းညချင်း ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရသူ ငါးထောင်နှင့် တသောင်း ဖြစ်သွားပေလိ်မ့်မည်ဖြစ်သည်။

နောက်တခုမှာကား အကျဉ်းသားအချုပ်သားများ၏ မိသားစုဝင် များဖြစ်သည်။ အကျဉ်းသားအချုပ်သားများနှင့် ထောင်ဝင်စာဧည့်တွေ့ လာကြသော မိသားစုများတွင် ရောဂါပိုးပါရှိလာပါက ထောင်ဝင်စာခန်းနှင့် ထောင်တံခါးများ ထောင်ဧည့်သည် နားနေဆောင်များတွင် ကပ်ငြိသွားနိုင်ပြီးထောင်ဝင်စာလာ တွေ့သူများအချင်းချင်း သို့မဟုတ် အကျဉ်းဦးစီးဌာနဝန်ထမ်းများ သို့မဟုတ် အကျဉ်းသားအချုပ်သားများ ထဲသို့ကူးစက်ကာ အထက်ပါအတိုင်းသာ ပြန့်ပွားသွားမည်သာ ဖြစ်လေသည်။

ထို့အပြင် အကျဉ်းဦးစီးဌာနဝန်ထမ်းများကလည်း ကူးစက်ရောဂါပြန့်စေသူများ ဖြစ်လာနိုင်ပေသည်။ ယင်းအကျဉ်းဦးစီးဌာနဝန်ထမ်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများသည် ပြင်ပရှိစျေးများ၊ စင်တာများ၊ ဆေးရုံများ၊ လမ်းများသို့ နေ့စဉ်သွားလာလျက်ရှိပြီး ထောင်တွင်းရှိ နေအိမ်များ၊ လိုင်းခန်းများသို့ပြန်လာကာ အကျဉ်းဦးစီးဌာနဝန်ထမ်းများနှင့် အတူတကွနေထိုင်ကြလျက်ရှိရာ မိသားစုဝင်များမှတဆင့် အကျဉ်း ဦးစီးဌာနဝန်ထမ်းများသို့ကူးစက်ပြီး ထိုဝန်ထမ်းများက ထောင်အတွင်းသို့ဝင်ပြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်သောအခါ အကျဉ်းသားအချုပ်သားများ အားလုံးသို့ ကူးစက်ရန် အလွန်လွယ်ကူနေပေသည်။

စိုးရိမ်စရာအချက်များမှာကား အကျဉ်းထောင်များအတွင်းသို့ နေ့စဉ်အကျဉ်းသားသစ်များ၊ အချုပ်သားသစ်များ ဝင်ရောက်လျက်ရှိနေပြီး ၎င်းကျသစ်ချုပ်သစ်များသည် ကျဟောင်းချုပ်ဟောင်းများစွာတို့နှင့် ပုံစံခန်း အိပ်ဆောင်များတွင် အတူတကွ ရောနှောနေထိုင်ကြရသည်ဖြစ်ရာ ငါးခုံးမတကောင်ရောက်လျှင် တလှေလုံးပုပ်မည်သာဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အကျဉ်းသားအချုပ်သားများ၏ မိသားစုများနှင့်နေ့စဉ် (တနင်္ဂနွေနေ့မှ လွဲ၍) ထောင်ဝင်စာဧည့်တွေ့မှု ရှိနေသည်။ ဝန်ထမ်းမိသားစုများက နေ့စဉ်ထောင်အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် အဆက်အသွယ်ရှိနေသည်။ ရဲဝန်ထမ်းများနှင့် အကျဉ်းဦးစီးဌာန ဝန်ထမ်းများလည်း နေ့စဉ်ထောင်သို့ အဝင်အထွက်ရှိနေကြသည်။

ထို့ကြောင့် COVID- 19 ကူးစက်မြန် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါပိုးသာ အကျဉ်းထောင်များ အတွင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပါက အကျဉ်းထောင်များသည် COVID- 19 ကူးစက်ရောဂါပိုးဖြန့် ဝေရာ စင်တာများဖြစ်လာမည်မှာ မလွဲဧကန်ပင်ဖြစ်သည်။ ယင်းအကျဉ်းထောင်များမှနေ၍ အကျဉ်းဦးစီးဝန်ထမ်းများ၊ ရဲဝန်ထမ်းများ၊ ထောင်ဝင်စာဧည့်တွေ့လာရောက်ကြသော အကျဉ်းသားအချုပ်သားများစွာတို့၏ မိသား စုဝင်များ၊ အကျဉ်းဦးစီးဌာနဝန်ထမ်းများနှင့် ရဲဝန်ထမ်းများ အိမ်ပြန်သွားခဲ့လျှင် ၎င်းတို့၏မိသားစုဝင်များ၊ ¤င်းတို့နှင့်နီးကပ်စွာ ဆက်ဆံလုပ်ကိုင်နေရသော တရားရုံးဝန်ထမ်းများ၊ တရားရုံးအချုပ်ခန်းမှ ပြန်လွတ်မည့် အချုပ်သားများ၊ ရဲစခန်းအချုပ်ခန်းအတွင်းမှ အချုပ်သားများ၊ ၎င်းတို့၏မိသားစုများ စသည်ဖြင့်စသည်ဖြင့် များစွာစိုးရိမ်ပူပန်စရာရှိနေပါသည်။

ထိုသို့ဖြေရှင်းရန် နှစ်နည်းသာရှိမည်ဖြစ်ပြီး ထောင်ဝင်စာဧည့် တွေ့ပိတ်ခြင်း၊ တရားရုံးထုတ်ပိတ်ခြင်း၊ အကျဉ်းသားသစ်အချုပ်သားသစ်များကို အိပ်ဆောင်သီးသန့်ခွဲခြားထားခြင်း၊ အကျဉ်းဦးစီးဝန်ထမ်းများကို ထောင်တွင်းသို့မဝင်ခင် စစ်ဆေးခြင်း၊ အကျဉ်းဦးစီးဝန်ထမ်း မိသားစုများကိုလည်း ထောင်ပြင်ပသို့ သွားလာလည်ပတ် စျေးဝယ်မှုများ ကန့်သတ်လျှော့ချခြင်းတို့ကို လုပ်မလား၊ အကျဉ်းသားအချုပ်သားများကို လျှော့ချမလားဆိုတာ ရွေးချယ်စရာဖြစ်လာပါကြောင်း အသိပေးဆွေးနွေးတင်ပြအပ်ပါသည်။

ဇန်

0 Shares

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *